STEAM YAKLAŞIMINDA SÜREÇ DÖNGÜSÜ VE KAZANIMLARI

OKUL ÖNCESİNDE STEAM YAKLAŞIMINDA FEN ALAN BİLGİSİ NASIL KEŞFEDİLEBİLİR? 

SÜREÇ DÖNGÜSÜ NASIL İŞLER?

VE

 ÇOCUĞA YÖNELİK KAZANIMLARI NELERDİR?

                                                                                     Yazar Nuran KİLAYIKLI

Fen eğitimi, çocuğun karşılaştığı nesnelerin, olayların ve bunların ilişkilerini gözlemleyip, inceleyip, araştırması ve sonuçlara varması olarak tanımlanabilir.

Okul öncesinde fen eğitimi, çocuklara merak duygularını geliştirerek, araştırma yapmasına fırsat tanıyan çevrelerindeki olayları ve nesneleri gözlemleyerek farklılıkları ve nesneleri keşfetmesi için zemin hazırlayan ve çocuklar için günlük yaşamında gerekli olan sayısız becerileri kazandıran bir eğitimdir. Okul öncesi dönemde verilecek bu eğitim araştırıcı, sorgulayıcı ve yaratıcı düşünme yeteneği gelişmiş, mantıklı düşünen bireyler yetiştirmede temel basamaktır. Bu çalışmaların çocuklara bir diğer katkısı da çocukların öğrendikleri bilgileri günlük yaşamda ne şekilde kullanabileceğine yol gösterici olmasıdır.

Çocuklar edindikleri bilgileri kullandıklarında çevreye nasıl uyum sağlayabildikleri ve bilgilerin çevreyi korumalarında nasıl etkili olabildiğini bu çalışmalar sonucunda daha kolaylıkla görebilmektedirler.

Okul öncesi çocukları için fen ortamının başlangıç noktası, onların doğal çevreleridir. Çocuklar doğal bir merakla, ailelerini, sınıflarını, okullarını, mahallelerini ve doğayı tanımaya ve araştırmaya yönelirler.

Genel olarak fen çalışmaları üç başlık altında toplanabilmektedir. Bunlar: Formal, formal olamayan ve rastlantısaldır. 

Formal olan fen çalışmalarında; gözlem yapma, inceleme, bilgilenme, farklılıkları ve benzerlikleri keşfetme, tanımlama ve tartışma yer almaktadır. Bu tip etkinlikler, çocuğa öncelikle iyi bir gözlem becerisi kazandırmayı ve gözlemlenen durumlarla ilgili uygun sözcükleri kullanmayı amaçlayan etkinliklerdir ve eğitimciler tarafından planlanırlar. 

Formal olmayan fen çalışmaları ise; özellikle serbest zaman süreci içinde çocukların çeşitli materyallerle istedikleri gibi kullanarak denemeler yapmalarını içermektedir. Eğitimci bu tipteki fen çalışmalarında aktif bir planlayıcı olmamakla birlikte çocukların araştırma ve keşfetme becerilerini sağlayacak çevresel düzenlemeyi yapmalıdır. Bu tip etkinliklerde çocuğun kendi başına araştırıp keşfetmesi ve yaratıcılığını kullanması diğer tipteki etkinliklere göre daha çok gerçekleşebilmektedir. 

Rastlantısal fen çalışmaları ise anlık meydana gelen ve çocukların ilgilerini çeken bir takım olaylarla çocuklara fen eğitimi vermeyi içermektedir. Yeni bilgiler öğrenmek için fırsatlar yaratmak ve çocuğun merak duygusunu uyanık tutmak gerekmektedir. Bir çok ortam çocukları bilime yönlendirmek için kullanılabilmektedir. Örneğin; aniden sağnak yağışın ardından çevre gezisine çıkarak ve ortamdaki yağmur sonrası çıkan kokuyu duyuları aracılığı ile keşfetmesini sağlamak, örümcek ağlarını, çeşitli kuşları ve çevredeki farklı canlıları incelemek rastlantısal fen çalışmaları olarak adlandırılabilir(kaynak)

STEAM YAKLAŞIMINDA SÜREÇ DÖNGÜSÜ

1)Öğrenci sorunu tespit etmeli,

2)Öğrenci soruna yönelik araştırma yapmalı,

3)Çözüm için fikirler üretmeli,

4)Fikir üzerinden bir model geliştirme,

5)Prototipi test etme,

6)Eksikliklerini geliştirip daha iyisini tasarlayacağını bilme aşamalarından oluşur.

Bir etkinliğin STEAM etkinliği olabilmesi için;

• STEAM gerçek hayat problemlerine odaklanır. Yani yaratılan problem durum gerçek hayat ile ilgili olmalıdır.

• STEAM mühendislik süreçlerini içerir. Problemin tespiti, araştırma, çoklu fikirler geliştirme, fikri seçme, prototip oluşturma, test etme, gerçek prototipi test etme ve daha iyisini tasarlayacağını bilme,

• Ucu açık bir öğrenmedir. Her zaman geliştirmeye açık bir ürün ortaya çıkar.

• Çocuk hayatta her zaman bir kısıtlama olduğunu fark etmelidir. Sınırsız malzeme veya sınırsız zamanının olmadığını bilmeli, ancak en iyisini en kısa zamanda yapmak gibi bir zorunluluğu olmamalıdır.

• Etkili iletişim süreçlerinin yer aldığı bir takım çalışmasıdır.

• Öğretmenlerin fen ve matematik bilgisini gerektirir.

• Birden çok çözüm yolu olduğu ve hata yapmanın bir ihtiyaç olduğunu fikri çocuklara söylenmelidir.

STEAM EĞİTİMİNİN ÖĞRENCİYE KATKILARI NELERDİR?

STEM eğitimi üretim odaklı olmasının yanı sıra eleştirel düşünme, yaratıcılık, yenilenme, problem çözme, Üretkenlik ve Sorumluluk gibi 21. Yüzyıl becerilerini de barındırmaktadır. Maddeler halinde belirtmek gerekirsek STEM eğitiminin kazandırdığı yetiler;

■Eğitim programının içeriğini canlandırıcı bir öğrenme ortamı sağlar.

■Öğrencilerin yeni buluşlar keşfetmesini, olaylar arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamaları olanağını sağlar.

■Yeni ürün ortaya koyarak, ekosisteme katkı sağlar.

■İşbirliği ve bağımsız çalışma yoluyla öğrencilerin özgüven ve öz yeterliliğini geliştirir.

■Öğrencileri esneklik ve güven içinde düşünmeye teşvik eder.

■Yüzyıl becerilerini kazandırmaya olanak sağlar.

■Karşılaştıkları sorunlara daha kısa ve çözümler üretmeyi sağlar.

■Öğrenme motivasyonunu artırır.

■Tasarım odaklı düşünme ve yenilikçi olmayı sağlar.(kaynak)

Ayrıca soru sorma, problemi tanımlama, modeller geliştirme, araştırma, planlama, uygulama, veriyi analiz etme, veriyi yorumlama, matematiksel düşünme becerisi geliştirme, açıklama, elde ettiği verilerle farklı argümanlar geliştirme, değerlendirme, bilgiler arasında ilişki kurma gibi beceriler kazandırmakla birlikte fen, matematik, teknoloji, mühendislik ve sanat alanlarına karşı olumlu bir tutum geliştirme, bu alanlara yönelik meslek edinmelerini de sağlar.

    STEAM yaklaşımına göre fen ve doğa etkinliklerini tasarlarken dikkat edilecek, göz önünde bulundurulacak noktalar nelerdir? Ayrıca Özel Öğretim Yöntemlerinden hangi yöntem ve tekniklerden yararlanılabilinir?

      Yorumlarınız için şimdiden teşekkürler...