Okul Öncesi Penceresinden STEAM Yaklaşımı

OKUL ÖNCESİ PENCERESİNDEN STEAM YAKLAŞIMI

VE

STEAM YAKLAŞIMINA UYGUN BİR ETKİNLİK ÖRNEĞİ

                                                       Yazar: Nuran KİLAYIKLI, Tarih 25 Şubat 2019

20/02/2019 tarihli Okul Öncesinde Teknoloji Destekli Eğitim dersinde okul öncesi eğitimi neleri kapsamalı, çocukların bilişsel, duyuşsal ve psikomotor gelişimi açısından neleri desteklemeli sorusu üzerine çocukların bilişsel yönden; sınıflama, sıralama, eşleştirme, sorgulama, problem çözme, neden sonuç ilişkisi kurma vd., psikomotor beceriler açısından küçük kas kullanımı, denge hareketleri ve nesne kontrolü gerektiren hareketler vd., duyuşsal beceriler açısından da empati kurma, iş birliği yapma, hoşgörü ve paylaşma, sorumlulukları yerine getirme gibi becerilerin çocuklara kazandırılması gerektiğinden bahsedildi. 

Ardından disiplinlerarası ilişkileri görme, gerçek hayatla anlamlandırma ve teknoloji ile çözümler üretmeyi amaçlayan STEAM yaklaşımının, ingilizce fen bilimleri, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik alanlarının baş harflerinden oluştuğu ve disiplinler arası geçiş sağlayan bir model olarak tanımlaması yapıldı. Burada fen bilimleri; doğayı gözlemlemek, keşfetmek, teknoloji; insanın gerçek hayatla gözlemlemiş olduğu problem durumlarına çözüm bulmak amacı ile üretilen fikirler, mühendislik; teknolojinin yani fikrin en kısa zamanda, en az malzeme ile ürüne dönüştürülmesi, yaygınlaştırılması, tasarım ve üretimi, matematik; hayatla ürünün ilişkisinin sayılar vasıtası ile kurulması, yapılan hesaplamalar, sanat; piyasaya sürülen ürünün estetik yönü olarak tanımlandı. 

Tahtadan yapılan bir rampanın en üstünde yer alan bilyenin rampaya yumuşak bir engel ya da sert bir engel koyulması ya da rampanın üzerinin kumaş malzeme ile kaplanması durumunda yer alan steam alanlarının bulunması ve çocuğun gelişim alanlarından hangisini etkileyeceği sorusu üzerine engellerin rampaya takılıp çıkarılması ile çocuğun psikomotor gelişiminde yer alan küçük kas becerilerinin kullanılması alanını, yine engelin yumuşak veya sert olması duyusal gelişim alanını, bilyenin daha hangi durumda daha hızlı hangi durumda daha yavaş hareket etmesi durumunda ise hem tahminde bulunma, hem gözlem yapma hem de problem çözme gibi bilişsel alanı destekler mahiyette olduğuna dair fikirler paylaşıldı.

İçinde bulunduğumuz yüzyıl bilişim becerilerinin önde olduğu bir dönemdir. Bu nedenle Okul Öncesi Eğitiminde de STEAM yaklaşımı önem kazanmıştır.

  Okulöncesi eğitimde STEM/STEAM eğitim programında a) bilme/anlama, b) beceriler, c) yaratma ve  d) duygular olmak üzere dört temel öğrenme becerisi yer almaktadır. Çocuklar bu becerileri, günlük yaşamlarında karşılaştıkları  yeni  kavramları  araştırmak  ve  çevrelerini  anlamak/  keşfetmek  için sıklıkla kullanmaktadır. Okulöncesi  eğitimde  bu becerilerin yanı sıra STEM/STEAM eğitim programlarında şu amaçlara yer verilmektedir. Bu amaçlar;

1. Çocukları bilişsel uğraşılar için isteklendirmek,

2. Çocukları etkileşim kurmaya yönlendirmek (iletişim, tartışma, bilgi  alış verişi, görüş  ileri sürme,

çalışmalar planlama),

3. Çocukların  ilgilendikleri  konulara  yönelik  deneyim  elde  etmelerini  sağlama,  bilgi  ve  anlam dünyalarını zenginleştirmek ve kendi çevrelerini keşfetmeyi sürdürmeleri için ortam yaratmak,

4. Çocukların  çaba  göstermeleri  gereken  konulara  yönelik  sorumluluklarını  kabullenmelerini sağlamak, 

5. Çocukların  sorun  çözme  becerilerini  desteklemek  ve  çocukların  zorlukların  üstesinden  gelerek kendine güvenlerini artırmak,

6. Çocukların kendi zihinsel gücünü fark etmelerini sağlamak, 

7. Çocukların  başkalarının  çabalarını  görmelerini,  başkalarının  başarılarını  takdir  etmelerini  ve başkalarına önerilerde bulunmalarını sağlamak,

8. Çocukların temel akademik becerilerini (sayılar, sözcükler vb.) desteklemek,

9. Çocukların akranlarıyla  çalışmaktan  keyif  almalarına  olanak  tanımak olarak  özetlenebilir. (kaynak)

STEM YAKLAŞIMINA UYGUN BİR ETKİNLİĞİ NASIL UYGULAYABİLİRİZ?

Bu etkinlik küçük takımların farklı materyalleri kullanarak bir tasarım oluşturması için hazırlanmıştır. En az 3 grup oluşturulması ve her grupta da 2 kişi olması önerilir.

Kullanılacak Malzemeler

“Üç Küçük Domuzcuk” hikâyesi, artık materyaller, saç kurutma makinesi.

Uygulama Aşamaları

1. İlk olarak çocuklarla beraber “Üç Küçük Domuzcuk” hikâyesi okunur. Çocuklarla hikâyedeki evlerin yapıları ve evlerin neden yıkıldığı veya sondaki evin neden yıkılmadığı sorulur; çocukların fikirlerini ifade etmeleri sağlanır.

2. Ardından da hikâye ile günlük hayat arasında bağlantı kurmak için neden sağlam evler yapmamız gerektiği konuşulur. Çocukların fikirlerine güçlü rüzgarlar, fırtınalar, seller veya depremler de eklenebilir.

3. Çocuklara "Siz olsanız fırtınalarda yıkılmayacak nasıl bir ev yapardınız?" diye sorulur; cevap olarak da çocukların gruplar halinde kendi evlerini inşa etmeleri istenir.

4. Çocuklar gruplara ayırılır.

5.Gruplar oluşturulduktan sonra, çocuklar evlerini oluşturmaya başlamadan önce çocuklara saç kurutma makinesinin farklı seviyelerdeki üfleme gücü gösterilmelidir. Böylece çocuklar evlerini hazırlarken daha sonra gerçekten evlerinin dayanıklılığının deneneceğini ve ne kadar sağlam bir ev yapmaları gerektiğini daha iyi anlayabilirler.

6. Her grubun birer birer sırayla malzemelerini seçmeleri istenir. Böylece çocukların inşa edecekleri evin malzemelerini kendilerinin seçmelerine olanak tanınmış olur.

7. Çocuklar evleri oluşturmadan çocukları önce nasıl bir ev yapmak istediklerini çizmeye de yönlendirebilirsiniz.

8. Çocukların evlerini tasarlamaları ve inşa etmeleri için onlara zaman verin. Örneğin yarım saat verin ve süreç içerisinde çocuklara kaç dakikaları kaldığını hatırlatın.

9. Zaman dolduğunda, her takımın evlerini test alanına getirmelerini isteyin.

10. Her evi sırayla saç kurutma makinesinin yanına alıp makinenin en düşük seviyesinden başlayarak son seviyesine kadar deneyin. Her bir seviyede, kurutma makinesini yaklaşık olarak 15-20 saniye boyunca eve tutun ve evin yıkılıp yıkılmadığı çocuklarla beraber gözlemleyin. Bu süreçte dikkat etmeniz gereken diğer bir nokta ise gözlem boyunca makineyi tüm evlere aynı uzaklıkta tutmanız. 

11. Eğer yıkılan evler varsa çocuklara evlerini tekrar inşa etmeleri için süre vermeniz onların kendini geliştirmelerine imkân sağlar.

12. Tüm evler test edildikten sonra sonuçlar çocuklarla tartışılır ve evlerini inşa ederken nasıl bir yol izledikleri, yıkılmayan evlerin nasıl oluşturulduğu, yıkılanların hangi seviyede rüzgâra dayanamayarak yıkıldığı ve nasıl geliştirilebileceği hakkında sohbet edilir.(kaynak)

Özetle; çocuklarımıza yaparak yaşayarak yani keşfederek öğrenme imkanı sağlamak, onların hem bilişsel hem de psikomotor ve duyuşsal alan gibi birçok alanda gelişmelerini sağlamak,  problem durum yaratarak öğrenmeyi öğretmek, çeşitli çözüm yolları üretmeleri ile  sonraki yaşamda yer alacak öğrenmelerin temelini oluşturmak, merak duygularını uyandırarak farklı bakış açıları kazandırmak okulöncesi öğretmenlerinin temel hedefleri arasında yer alır. STEAM yaklaşımı bu hedefler doğrultusunda içinde bulunduğumuz yüzyıla ayak uydurmak, bilişim alanındaki gelişmeleri yakalamak için uygulanması kaçınılmaz bir yaklaşımdır.

Bu yaklaşım doğrultusunda STEAM modeline uygun nasıl bir etkinlik planı hazırlayacağınızı merak ediyorum.  Yorumlarınız için şimdiden teşekkürler…